Na cina kurabui VILIAME RAVAI | Monday, July 18, 2016

E LEVU na i tukuni ena noda Viti ka ra dau talimagimagitaka na noda qase vei ira na makubudra ena yakavi me vakarau na moce, aya ni kena dau vakasavui sobu tiko na noda i talanoa mai na dua na i taba ki na dua tale na taba gauna.

Ia, e seva ni veisau e kauta mai o gauna vou kei na i revurevu ni veivakatorocaketaki ka sa sega na rogo i tukuni mai vei ira na qase ni ra sa siwati na i tabagone e na sara retio yaloyalo ena gauna ni i tukuni ena yakavi ni vakarau moce se ena nodra talevoni veikauyaki.

E kaya o Mosese Liolevu, na turaga ni Tamusua mai Yasawa ni yanuyanu ko Quaquare-vola se ko Sawailau ka dau kilai levu ni tiko kina e dua na qara ka maroroi koto kina e dua na mataqali i yau talei ka vakatokai na cina kurabui.

Na i talanoa qo esa talanoataka sara vei au na noqu qase ko Josevata Tadraki ka nona i tubutubu ko Eroni Sau ka nona i tubutubu qo ko Senitiki Namulo ka a bulu no e na yasa ni qara e Quaquare-vola, e kaya ko Liolevu.

E talanoataka o Liolevu ena dua na gauna makawa era a gole na turaga ni Tamusua mera laki yavirau, na yavirau qo e dua na mataqali qoli vaka-Viti ena veiyanuyanu.

E mani muria na i lakolako qo ko Eroni Sau na noqu tai kei na nona i tokani e dua na qase e yacana ko Manoa, e kaya o Liolevu.

Kaya o Liolevu ni bera ni rau laki tomani ira na i lawalawa ka ra sa liu ena yavirau ena yasa ni yanuyanu o Sawailau, a mani tukuna cake ko Eroni Sau vei Manoa me rau na curu mada e na gusu ni qara me rau laki kauta mai e dua nai yau talei e tiko ena loma ni dua na qara e na yanuyanu.

E rau mani tomika mai na draunikau madu me nodrau cina e na loma ni qara ka rau mai vesuvesuka vata, e yacana vei keimami na basi lele, e kaya na turaga ni Tamusua qo.

Tomana e na nona i talanoa ko Liolevu ni rau mai waqaca sara yani na i matai ni nodrau basilele ka rau mai taubaletaka yani na loma ni qara.

Na qara qo e balavu dina ka rau sa mani veisosomitaka toka ga yani na nodrau cina draunikau.

Ni boko ga e dua na cina drau ni niu, e mai waqa tale yani e dua ena nodrau taubale voli ena loma ni qara, e kaya ko Liolevu.

E tukuna o Liolevu e na gauna esa dede tiko kina na nodrau taubale ena loma ni qara qo e rau sa mai yacova ni sa vo ga e dua na nodrau basi lele.

Ena gauna esa mai boko kina na i otioti ni nodrau cina drauniniu esa tuburi Manoa mai e dua na rere levu ka kerei noqu tai (Senitiki Namulo) me rau sa lesu tale i tuba, e kaya o Liolevu.

Ia, e na gauna vata talega oya e raica o Manoa ni sa tataliva tu na yasa ni qara e rau curuma tiko, oya na vei mataqali vatu talei ka raica rawa sara talega e dua na rarama ena loma ni qara ka laurai yawa mai.

Oya sara ga na rarama ni cina kurabui ka vaka tiko na i rairai vatu raraba e waqa ena vanua butobuto, e kaya o Liolevu.

Ia, e tomana o Liolevu ni levu ni nona rere o Manoa esa kerea sara ga vakabibi me rau sa suka tale mai kei tai Sau.

A mani vakaycora vaka kina o Sau na nona kerekere o Manoa ka rau sa nadaku lesu tale mai.

A qai kerei Manoa o noqu tai me kua ni talanoataka na veika e raica mai na loma ni qara, e kaya o koya.

Oti e rau sa mani mai tomani ira na laki yavirau.

Ena kena yakavi e tukuna o Liolevu ena gauna era sa mai gunu yaqona kina e nakoro, ni a talanoataka sara o koya na i talanoa ka a tukuni vua me kua ni tukuna.

Ena gauna esa talanoa tikoga kina e vaka me sa tiloma tale na yamena ka mani cavuka na nona i cegu e na gauna vata ga oya, e kaya o Liolevu.

A mani tete nai talanoa e a mai cauraka na qase qo o Manoa ka yaco sara ki Vatukoula na kena i tukutuku.

Era mani lako mai na dau ni keli yau talei ka ra mai raici noqu tai me laki vakaraitaka na veika e rau a raica mai ena loma ni qara, e kaya o Liolevu.

Ia, e tukuna o Liolevu ni a qai vakauti ira na kena dau ni yau talei qo ko nona tai Sau ki na dua tale na qara tani mera kakua ni raica na vatu talei kei na cina kurabui ka ni se bera na gauna me na qai laurai kina.

Ni namaka e na macawa mai qo na i talanoa ni qara ni manu levu.

Home | Top
Nai Lalakai Online background
FIJI'S iTaukei language newspaper Nai Lalakai went online on March 2nd, 2012, as it celebrated its 50th anniversary. Nai Lalakai editor Anare Ravula said this was a major milestone being the first iTaukei newspaper in the world to go online.
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.
The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.