Na qara ni manu levu e Sawailau VILIAME RAVAI | Monday, July 25, 2016

E VAKARAITAKA ko Mosese Liolevu na turaga ni Tamusua ni tiko talega ena yanuyanu qo o Quaquare-vola na qara ni Manulevu se Ganivatu.

E na macawa sa oti e a talanoataka tiko na cina kurabui e loma ni qara e Sawailau, ia, e tiko talega kina na qara ni Manulevu.

E talanoataka o Liolevu ni ra la?ki qoli tiko e na cakau eso na marama ni Vanua Levu ka mani yacovi ira e dua na leqa. Ia, e a qai sereka nai talanoa qo ko Eroni Sau Sadrata ni ra la?ki qoli tiko e na cakau na marama ni Bua ka bau veitomani tiko vei ira na gonemarama na luvedra na Tui Bua ko Naiobasali.

?Na marama qo ko Naiobasali e a qai kati koya mai na manulevu (ganivatu) ka mani vukataki koya mai ki na qara qo e Sawailau se ko Quaquare-vola,? e kaya o Liolevu.

E tomana ena nona i talanoa o Liolevu ena nona vukataka mai na marama qo ko Naiobasali ea qai mai vunitaki koya e na loma ni qara e Quaquare-vola ka tiko e kea e dua na gusu ni qara ka sa vakatokai tiko nikua me qara ni manulevu ena kena vakaibalebaletaki vua na manulevu qo.

A qai tomana na nona i talanoa ko Liolevu ni a qai rau mani gole mai e rua na tagane me rau mai vakasaqarai Naiobasali ena nona vukataki koya mai na manulevu.

?Ena nodrau gole mai na tagane e rua qo e kedrau kakana tiko mai na urau buta ka rau sa mai biuta toka na i vovo ni kedrau urau e na dua na tobu ena yasa ni yanuyanu o Quaquare-vola.

E tomana e na nona i talanoa ko Liolevu ena gauna qo era se bula vinaka tiko ena tobu ni wai qo na urau damu k ai vakadinadina ni i vovo ni kedrau na tagane ka rau mai via vakamatea na manulevu ena nodrau vakasaqarai Naiobasali mai.

?E rau a qai curuma na gusu ni qara ena yanuyanu ko Quaquare-vola me rau sa tovolea ena nodrau i gu me rau vesuka na manulevu qo,? e kaya o Liolevu.

E tomana na turaga yabaki 49 qo ni Tamusua ni rau qai donumaka e dua na basoga ni qara e toka tale yani e cake e na loma ni qara ka rau sa curuma rawa yani.

?E rau mani raica sara na manumanu vuka vakaitamera qo ni se moce no ka rairai sivia beka na nona kana,? e kaya o Liolevu.

Ia, e tukuna ko Liolevu ena gauna e rau raica kina na manulevu qo e rau raica talega ni sa vo tikoga na liga i Naiobasali ka sa kania taucoko na vo ni yagona na manulevu qo. Rau mani mai tucake tu yani na tagane rua qo ka rau vakasamataka se me rau na cakava vakacava na kena tovolei me vakamatei na manulevu qo. E tukuna mada ga o Eroni Tui Sadrata na turaga ni Nabukeru ni gauna e vuka kina me toboka e na nona i qaso na ika e waitui e rawa ni vica vata na ika e tokia mai e na dua ga na gauna.

?Rau mani masu vua na Kalou na turaga e rua qo me rawa ni bau laqa e dua na yasa ni manulevu qo me rawa ni rau coka e na nodrau i moto,? e kaya o Liolevu.

E tukuna o Liolevu ni a mani rogoca na Kalou na nodrau masu ena kena sa liwa mai e dua na cagi kaukauwa ka laveta cake saraga na taba ni manulevu. Ena gauna esa talave cake kina na taba ni manulevu e rau mani coka ena i moto na ruku ni taba ni manulevu.

?A mai mate yani na manu levu qo ka se vakamawe tu ga e kea na vanua e a tucake kina e dua vei rau na tagane me vakadodotaka na nona i moto me coka kina na manulevu qo,? e kaya o Liolevu.

E tomana e na nona i talanoa o Liolevu ni manulevu qo e manulevu tagane ka se tu ga e kea na i vakatakilakila ni manulevu tagane, ka sa vatu tale tu ga na liga ni marama ko Naiobasali ka laukana kece na kena vo.

E tukuna o Liolevu ni i talanoa qo ea rogoca mai vei nona i tubutubu turaga ka tu na kena i vakadinadina ena yanuyanu qo.

Home | Top
Nai Lalakai Online background
FIJI'S iTaukei language newspaper Nai Lalakai went online on March 2nd, 2012, as it celebrated its 50th anniversary. Nai Lalakai editor Anare Ravula said this was a major milestone being the first iTaukei newspaper in the world to go online.
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.
The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.