Veisiko na matanitu ki Natuicake VILIAME ODRO | Monday, September 11, 2017

Update: 11:19AM SA mai yala toka na noda i talanoa e na macawa sa oti e na gauna sa biu kina ko Oneata me sa gole sobu na waqa ki Lakeba.

Ni tei wiliwili sara yani:

Qai kidacake na mataka ni siga Vakarauwai sa kabi yani na waqa ki Lakeba ka wasei rua tale na i lakolako ni matanitu.

E so e ra lako vata kei na Minisita ni Marama ki na koro ko Yadrana, ka so na i lawalawa e gole vata kei na Minisita ni Qoliqoli ki na koro turaga ko Tubou.

E a la�ki dolava na nodra vale ni tali ibe na marama ni koro ko Yadrana na Minisita ni Marama, ka veitalanoa vata tiko kei ira na lewe ni vanua mai Tobou na Minisita ni Qoliqoli.

E a vakayacori na veiqaraqaravi vakavanua vei rau na Minisita e na dui koro e rau dui gole kina, ka vakayacori talega na vakasigalevu kei na gauna ni veitalanoa kei ira na lewe ni vanua.

Sa dua na ka na sautu ni yanuyanu ko Lakeba e na veimataqali i coi ni kakana ka sau levu tu e Suva e ra a kabuwacara ga e na dela ni teveli ni kana me ra vakayagataka na i vakalesilesi era yaco yani e na siga o ya. 

Na gauna ga sa dre kina ko Malolo sa biubiu talega na Iloilovatu mai na yanuyanu ko Lakeba ka vakadodonu sara yani ki Vanuabalavu, me la�ki vakatawani mai na waidroka ka ni sa vaka me maca e na waqa.

Siga Tabu e wase rua tale na i lakolako vaka matanitu, eso e lako ka la�ki lotu ki Levukana, so e vakatawa tiko ga mai ka la�ki lotu ki na koro ko Sawana, ka ra dui vakasigalevu ga na lewe ni lakolako e na koro ka ra la�ki lotu kina.

E vakayacori talega mai kea na veitalanoa kei ira na lewe ni vanua.

Na i ka 21 ni siga e na Moniti sa gole lesu cake tale na i lakolako ni matanitu ki na yanuyanu ko Nayau, ka la�ki wase rua tale e keya.

E so era lako vata kei na Minisita ni Qoliqoli ki na koro ko Salia, ka keitou lako vata kei na Minisita ni Marama ki na koro ko Liku me la�ki dolavi kina na nodra sitoa na i soqosoqo vakamarama e na koro ko ya.

Keimami a vakaleleci ga e na velovelo ki na koro e rua oqo, ia, na veinukuvula rairai totoka e na yanuyanu ko Nayau e da sa qoroya na kena rairai totoka.

Na veinuku keimami la�ki sobu kina e rauta mo na taubaletaka tale e dua veimama na auwa o na qai yaco ki nakoro ko Liku.

Sa dredre dina sara ga ni da la�ki raica na loma ni koro na veivalevale e voleka ni rauta na 50 vakacaca, ia, e levu ga era sa lala tu ka ni ra sa tu kece e Viti Levu na kena i taukei.

Keimami yaco ga yani veisau, sa vakayacori sara na veiqaraqaravi vakavanua kei na kena i valavala kece, ka vosa ni vakavinavinaka sara na Gone Turaga na Tui Liku o Jope Gaunabalavu.

Oti oya sa qai vosa na marama Minisita ni Marama, Gone kei na Dravudravua o Mereseini Vuniwaqa, ni bera ni qai la�ki dolavi na nodra sitoa na marama.

Ni oti ga na vakasigalevu, sa biubiu tale mai na i lakolako ki na Iloilovatu baleta ni se mati tiko na vanua.

E ra kaya na i taukei ni koro ni sa uwa na vanua, keimami sa na sega ni rawa ni qai taubale lesu tale e na vuku ni uwa e sa na tara mai na vatu ka sa na sega ni rawa na takoso.

Yakavi ni siga tiko ga koya keimami sa biuta tale mai na yanuyanu ko Nayau ka gole sara yani kina yanuyanu ko Tuvuca.

Ni qai kida mai na rarama e na siga Tusiti na i ka 22 ni siga sa kele ciri toka na Iloilovatu e na yasa ni cakau e Tuvuca, ka keimami vakaleletaki sara yani ki na velovelo ki vanua.

Yaco ga yani ki vanua sa vakayacori sara na veiqaraqaravi vakavanua e na kena i valavala kece ni bera ni qai soli na gauna vua na marama Minisita me dua na nona vosa vei ira na lewe ni vanua.

Oti oya era sa qai qaravi na lewe ni vanua mai vei ira na tabanma ni vakalesilesi ni matanitu ka ra gole tiko yani ka vakayacori talega na veitalanoa kei na vakatataro mai vei ira na lewe ni vanua, ni bera ni qai la�ki vakayagataki na i vakasigalevu totoka ka ra sa vakarautaka tiko mai na lewe ni koro ko Tuvuca.

Ni oti na vakasigalevu, mai vakayacori tale vakalailai na veitalanoa e na nodra valenisoqo ni bera ni lesu tale na i lakolako ki na Iloilovatu.

Na gauna ga e sa dre kina ko Malolo sa vakanaulu sobu tale na i lakolako vaka matanitu ki na yanuyanu ko Vanuabalavu.

Keimami qai kele yani e na 10 na kaloko e na bogi levu, ka waraka me kida na rarama ni bera ni qai wase rua tale na i lakolako, e so na i lawalawa era salavata na Minisita ni Marama ki na koro ko Mualevu, ka so na i lawalawa era gole vata na Minisita ni Qoliqoli ki na koro ko Sawana. E vakayacori kina na veitalanoa kei ira na lewe ni vanua e na dredre era sotava tiko, ka veivakauqeti tiko ga na marama Minisita ni Marama vei ira na turaga me ra yalo vinaka sara me ra dau rokovi na marama e na veigauna kece.

Oti na veitalanoa sa qai vakayacori na i vakasigalevu totoka ka vakatitiweli ka ra sa vakarautaka tiko mai na lewe ni vanua ni bera ni qai tataunaki tale na i lakolako vakamatanitu me sa la�ki wawa tale ki na Iloilovatu.

Sa qai biu mai ko Lomaloma na toba vakaloloma e na 7 na kaloko e na yakavi ni siga Vukelulu nai ka 23 ni siga ni vula sa dromu e na i golegole lesu tale mai ki na Koro Turaga o Suva.

Qai rauta na 1 na kaloko e na sigalevu ni siga Lotulevu sa vakabikabitale na waqa na Iloilovatu e na wavu mai Muaiwalu ka keimami sa dui gole sara ga i vale na lewe ni lakolako.

Sa totoka dina na i lakolako vaka matanitu ko ya, ka da raica kina na dredre e ra sotava dina tiko na wekada era vakatawana tiko mai na dela ni yavu.

Sa malo! Ni naica tale beka e na qai butuki kina na Yatu Lau kei na kena vei baravi totoka, e sa na balolo wale tu ga ni vakanananu.

Home | Top
Nai Lalakai Online background
FIJI'S iTaukei language newspaper Nai Lalakai went online on March 2nd, 2012, as it celebrated its 50th anniversary. Nai Lalakai editor Anare Ravula said this was a major milestone being the first iTaukei newspaper in the world to go online.
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.
The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.