Davo na i karua vei Leweni VILIAME ODRO | Monday, September 11, 2017

Update: 11:39AM NODA Railesu e na macawa oqo e da na wilika kina na nona vaqiqica na kena i sa o Leweni Waqa e na nona a la�ki veivacu ki Peritania.

Ni rogosa sara na kena i tukutuku ka a tabaki e na Na i Lalakai e na yabaki 1965:

Sa qai torocake tikoga e na gauna oqo na i rogorogo kei Leweni Waqa mai Peritania me baleta na nona veivacu, ka ni a qai baci vaqiqica walega oqo e dua na dau veivacu rogolevu mai Chesterfield e na i kavitu ni wavoki.

Na yaca ni dauveivacu oqo ko Lloyed Walford.

E a kainaki toka mai e na kena i tukutuku ni a davo vakavitu ni e bera ni qai qiqica vakadua na buturara ni rigi e na dua na i mawi bati ni siwa e na i ka vitu ni wavoki.

na veivacu oqo e a vakayacori mai na Midland Sporting Club, ka ra tiko kina e vicasagavulu na tamata vutuniyau me ra sarava na veivacu.

E vicavata na veivacu lalai, ia, na veivacu levu e namaki e baleti rau sara tikoga ko Leweni Waqa kei na kena i ka sa.

Na nodrau veivacu e dodonu me yacova na i awalu ni wavoki, ia, e a mani muduka koso ko Leweni me yacova ga na i ka vitu ni wavoki.

E vakaraitaki tale tikoga mai e na i tukutuku ni veivacu oqo mai Lodoni ni veivacu oqo e sa bau dua talega na dau veivacu wararasa ko Walford.

E bulabula tu ga na nona qito me yacova ni sa qiqi, ka tukuni talega ni vica na nona i vacu vivinaka e cabolo mdonu vei Waqa, ia na vuni kena seva ga ni sega ni bau vakila vakalailai ko koya.

Era vakaraitaka talega na dau sarasara ni sa oti na qito, ni ra sa qai raica vakadua e dua na dau veivacu ka sa bau tiko vinaka sara ga na i vacu e dau kolotaka mai e na ligana i matau, ka ni sa dau vakadomobula dina.

Oqori na i matau nei Waqa, e voleka ni kena cabolo kece ga na i matau nei Waqa, e qiqi sara tikoga e na buturara nui rigi o Walford.

E so tale na dau sara veivacu era kaya ni vakataki Joe Louis sara ga ko Waqa, a ya na i cavucavu ni yavana e na loma ni rigi, ka vakakina na nona i vukiuvki taucoko.

Ko Joe Louis oqo e a jabeni tu ni vuravura e na veivacu e na loma ni 11 taucoko na yabaki.

Era a marautaki Waqa sara ga vakalevu na dau sarasara, ka ra kaya ni na rawa ni dua na vanua yawa sara e ciciva kevaka me dau vakayagataka talega vakalevu na nona i mawi.

Na gauna e sa oti kina na veivacu, e sa qai vakaraitaka talega ko Walford ni na dua dina na dau veivacu rogolevu mai muri ko Waqa.

E vaka oqo na veika e kaya ko Walford ni sa oti na veivacu ki vua na dau vola i tukutuku ni Fiji Times.

�Sa dua dina na dau veivacu ko Waqa ka na rawa ni lakova sara e dua na vanua balavu.

Na i matau e tiko vua e sega na kena duidui kei na dua na i teke ni ose, e dina ni sega ni vakamavoataki au, ia na i matau ga oqori e vakaqiqici au vakavitu e na neirau gauna ni qito.

�Sa dua na ka na noqu vinakata me keirau vakaotia vata na i ka walu ni wavoki, ia e kena ca ni sega ni vakakina na i naki nei koya na kai Viti rerevaki oqo.

Au gadreva tale tikoga me keirau na sota tale e na dua na gauna lekaleka walega ga oqo.

�E na vukei keirau ruarua sara ga vakalevu kevaka me keirau na dau tereni vata e na so na gauna, e tinia ko Walford.

Sa dina ni ra beca vakalevu na dau sarasara na nona sega ni dau vakayagataka vakalevu ko Waqa na nona i mawi, ia, e a qai sogo gona na gusudra e na dua na i mawi wararasa ka namuraka o Waqa vei Walford ka tinia sara ga vakadua na qito.

E kainaki ni sega tale ni qai tucake rawa ko Walford ni sa lau donu e galegalena na i mawi nei Waqa me vaka na gauna e dau cabolo kina vua na i matau nei Waqa ka vaqiqici koya vakaono.

Ni se bera ni tekivu na qito e ra a kana mada e liu na sarasara rauta ni ra lewe 600 tauvoko na kedra i wiliwili.

Na vale ka vakayacori kina oqo na veivacu e vaka tu ga e dua na vale ni soqo levu.

Ni sa oti na kana e mai vakayacori tiko yani vakalalai na veitalanoa, sa qai tekivu na veivacu.

Oqo me tekivu mai vei ira na ka lalai ka qai la�ki yacovi rau sara o Waqa kei Walford.

Na bibi kei Waqa e 12st 7lb 40z, ia, o Walford e 12st 11lb 5oz.

E tamata loaloa talega ko Walford ka lako mai Gahana e Aferika.

Ni qai taqiri ga na lali e na i matai ni wavoki e na nodrau sa tu e loma ni rigi, sa cakacaka nona sara ga o Wilford, ni kila o koya me tamusuka ga na i matai ni wavoki e na veivacu e na siga o ya.

E sa vakasakiti na nona soli i vukivuki e cacawiwi na ligana i mawi kei na ligana i matau, ka taura tu ga vakamalua na qase ni Vanualevu o ya.

E ra kidacala na sarasara ni vaka ga e musu e dua na vu ni jaina ni sa calidi e dua na i matau nei Waqa e galegalena, ka taitaivatia sara ga na yavana ka mai dabe yani vaka e dua na toa moku vakaca e loma ni rigi.

Wili oti vakavitu o refari, sa qai vakilai koya vakamalua mai na kai Aferika o ya.

Ni oti ga e vica na sekodi sa katuvu tale e qaqa ni yadrena e dua na i matau nei Waqa ka baci katuma tale na buturara na turaga ni Aferika loaloa levu ko ya.

Na i karua ni wavoki era a sega ni dabeca dei dina na nodra i dabedabe na dau sarasara e na dua na veisoli i vacu bula e rau a vakayacora na lewe rua e na bogi o ya.

E vica na i vacu nuitaki e cabolo donu vei Waqa, ia, e sega ni laurai vua ni bau vakila.

Ia, e na nona sauma ga na i vacu oqori o Waqa e na dua na i matau vakababa e baci taitaivatia sara ga kina na turaga ni Aferika oqo.

Na i vukivuki nei Waqa e loma ni rigi e tautauvata kei na dua na taika levu e na loma ni veikau ni sa tiko leqa ni ra sa qativa tiko e dua na i lala dau vakasasa levu.

Ni qai tekivu ga na i katolu ni wavoki rau sa baci cowiritaka na rigi na lewe rua oqo ka niu ga kei madrai na veisoli vacu e rau vakayacora tiko.

E vica na i vacu e lau vei Waqa ka vaka ga e ro vei koya na lago e na nona sega ni vakila, ia, ni katuvu ga e dua na nona i matau e galegalei Walford e baci dodosasa tale e loma ni rigi na turaga ni Aferika loaloa o ya.

Ni qiri na i ka va ni wavoki e rau se baci veisoli vacu na lewe rua ka ra baci kaikaila kei na vakasausau na sarasara ka sa qai toso cake ga na kaukauwa ni nodrau veisamuraki na lewe rua oqo.

Na i kalima ni wavoki e vaka ga e lauvacu tiko e dua na bulumakau e na kaukauwa ni rorogo ni vacu e rau dui solia tiko na lewe rua oqo, ka tataqea dredre o Walford na i matau kei na i mawi e solia tiko o Waqa ni vaka ga e laumoku tiko e dua na toa e na nona sa taitaivatia wavoki e loma ni rigi ka qa vakabulai koya tikoga na qiri ni lali.

Ni qiri na lali e na i ka ono ni wavoki e kocovi Waqa sara ga yani vakasauri o Walford, ka ra qai kidacala ga na sarasara ni sa baci dodosasa tale e na loma ni rigi e na dua na i mawi batinisiwa e cokataka yani na turaga ni Viti ka lauta donu sara ga na sereserena i matau.

Na gauna e sa qiri kina na lali e na i ka vitu ka i otioti talega ni wavoki me yacova o Wolford sa baci kocovi Waqa yani qai kidacala ni sa rubicaka tale e dua na i mawi warumisa e ruku ni kumina, ka buto sara ga vua na vuravura e na nona sa baci davo vakatobuicu tu e na loma ni rigi.

Na gauna sa wili kina vakatini o revari e se dodosasa ga na yago loaloa qo ka qai vakilai koya ga ni ratou sa la�ki vakayadati koya na nona dau ni veiterenitaki me tucake e yasai Waqa e na gauna e sa soli kina na qaqa kei na beleti.

Era kaya na dausara veivacu ni veivacu e na siga o ya e na tataqusiqusi dredre toka e na nodra vakasama e na dua na gauna balavu.

Home | Top
Nai Lalakai Online background
FIJI'S iTaukei language newspaper Nai Lalakai went online on March 2nd, 2012, as it celebrated its 50th anniversary. Nai Lalakai editor Anare Ravula said this was a major milestone being the first iTaukei newspaper in the world to go online.
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.
The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.