Mai Drevekai ki Nakauvadra VILIAME RAVAI | Monday, September 11, 2017

Update: 11:42AM ESA koto oqo era nai kuri ni tukutuku nei Peni Tabua Tamanivalu na turaga ni Naloto ka veibulagoci tiko vei keda ena veimacawa, ni wiliwili sara yani.

Ena macawa sa oti e vakaraitaka tiko ko Peni Tabua na veiparofisai e salavata voli kei keda na kawa i Taukei kei na i yau e vakarautaki tu me waraka na lewa ni gauna ena sovaraka kina na nona i naki na noda Kalou ena noda vanua lomani o Viti.

E kuria o Tabua ni dua tale na tiki ni itukutuku vakaparofisai e kaya,

Na yacana tu na Viti Kabani

Waqa ni yau mai lomalagi

Na kena sevi kece era lokataki

Baqe kei Viti ki vavalagi

Na ki ni loka era tiko tani

�Na tukutuku e toka oqori e cake e dusia tiko nai yau levu era a binia tu na noda qase ka vakatokai na Viti Kabani ka matata vinaka tu ni a maroroi dina tiko na kena i lavo mai valagi,� e kaya o Tabua.

E kuria o Tabua ni ki ni loka me baleta na i lavo qo e maroroya tiko e dua na turaga ka dau nona cakacaka na sikova tiko ena veiyabaki na i lavo levu qo ia e waraka tale tu ga na lewa ni gauna.

�Oya na nodra buno na noda qase ena gauna e liu ena nodra a dau solia tiko nai lavo ena nodra raiyawa ni gadrevi na tiko vinaka ena kawa i Taukei ena qai muri mai,� e kaya o Tabua.

E tomana o Tabua ni sa dua dina na veivakalougatataki levu e ubia tu na Kalou ena vukuda na kawa itaukei kei Viti kei ira era sa mai vakaitikotiko vata kei keda ni vavani vinaka tu na noda i yau ena veivanua era wawa koto kina.

Ia, e dua tale na qaqa ni vucu se parofisai e koto oqo era e kaya,

Sogoti tiko mai lomalagi

Waraka tiko na rua na yabaki

Me muria tu na drodrolagi

Me luvuci tu na Viti Kabani

E luvuci mai e na Joritani

�E dua na ka taleitaki dina ni kena sogoti tiko nai yau, nai lavo, na waiwai e sogota tiko o lomalagi sai koya na noda Kalou ka tukuni ni waraki tiko me rua na yabaki,� e kaya o Tabua.

E kuria o Tabua ni fika vakalomalagi ni dua na udolu na yabaki e tautauvata ni dua na yabaki se dua na siga vua na Kalou oya ni o Koya ga e lewa tiko na siga kei na vula, auwa, yabaki, senijiuri.

�E vakatau tiko ga vua na Kalou na ka kece ka tukuni ni muria tiko na drodrolagi, ia na drodrolagi e dau laurai ni oti na tau ni uca,� e kaya o Tabua.

E kuria na turaga ni Naloto oqo ni sa laurai ni luvuci tu na Viti Kabani ka luvuci ena Joritani.

�Sa kilai vakavinaka tu na Joritani ena vakatakilakila levu ni ra a dabe kina na noda qase ena nodra a tagicaka ena nodra nanumi Saioni ka ra lagata na kena sere,� e kaya o Tabua.

�Ia esa dodonu me da na vakavinavinaka tiko vua na Kalou ni ra sa cakacakataka oti kece tu mai na noda qase era sa liu na veika kece ni bera ni qai mai vakamatanataki e muri me donuya na gauna taudonu e na vakatauca kina na nona lewa,� e kaya o Tabua.

E kuria o Tabua ni dua na tiki ni parofisai e koto oqo era e kaya,

Noqu ruve vula lutu mai lagi

Noda yavutu me mai tabaki

Sai koya oqori na yaca lomani

Na Turaga kece mera saini yani

Ra lewena tu na Viti Kabani

Noda sevi levu sa na qai dolavi

�Esa tukuni tale tiko e dua na ruve vula ena lutu mai lagi me mai tabaki na noda yavutu ka sereki tiko ni sai koya oqori na yaca lomani,� e kaya o Tabua.

E kuria o Tabua ni ruve vula e matata vinaka tu na kena i tukutuku ena vakasama vakayalo ia ni sa sereki tale tikoga na kena tabaki na noda yavutu oya na noda dra saraga na veiyavusa ena kena vakamatatatataki ena nomu na veisemati kina nomu qele kei na nomu qoliqoli me donu vinaka ka me kakua ni cala.

�E gadrevi kina na nodra na vakadinadinataki ira na veituraga kei na marama bale dina ni noda vanua ka tarava na nodra na saini ena kena leweni na Viti Kabani,� e kaya o Tabua.

E kuria o Tabua ni oti na saini oya esa na tarava na dolavi ni sevi i lavo ka waraki tiko mai ena dua na gauna balavu,� e kaya o Tabua.

�Na parofisai e koto e cake esa dusia sara tu ga ni veika e tukuni tiko ena vakaliuci ga mai lagi na kena lewa ka sega ni lewa ni dua na tamata tabu yani ni bera ni qai matanataki e vuravura vei ira era sa lumuti oti tu me ra na veiliutaki tiko ena veika dodonu ka savasava e gadrevi tikoga mai lagi,� e kaya o Tabua.

E dua tale na tiki ni parofisai e koto oqo era e kaya,

Lawa kei Viti esa na tabaki

Ra cauravou me ra vakawati

Vata kei ira na noda vulagi

Rawa kina noda veicurumaki

Tubu noda kawa ena veilomani

�E na dua na gauna ena tabaki kina e dua na lawa ena noda vanua ena kena gadrevi tiko na noda duavata ena veilomani oya ena kena gadrevi na vakawati veicurumaki kei ira na vulagi,� e kaya o Tabua.

Esa laveti toka e cake ni i naki ni lawa oya me da na veilomani kina na kawa tamata e Viti ka me kakua na veiwasei, ia ena qai tukuna o gauna nai tukutuku ni parofisai e cake.

�E dina ni sa yaco tiko eso na vakadinadina ni itukutuku e cake ia na kena vakalawataki me rawa ni vakatokai me lawa kei Viti ena qai tukuna ga mai na gauna,� e kaya o Tabua.

Ena qai tomani tale yani.

Home | Top
Nai Lalakai Online background
FIJI'S iTaukei language newspaper Nai Lalakai went online on March 2nd, 2012, as it celebrated its 50th anniversary. Nai Lalakai editor Anare Ravula said this was a major milestone being the first iTaukei newspaper in the world to go online.
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.
The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.