Drevekai VILIAME RAVAI | Monday, September 25, 2017

Update: 11:20AM ESA koto oqo e ra nai kuri ni tukutuku nei Peni Tabua Tamanivalu ka gadreva mo ni na vakasamataka sara vakabibi nai balebale ni vucu/parofisai e sa na sereka tiko yani ka na lako vata kei na veika e na yaco ena gauna e muri qo.

E dua na qaqa ni vucu e laveta tale tiko mai o Peni Tabua e vaka koto oqo na qaqana,

Era bose vata o ira noda Vu

Vei kaukauwa levu era sa tu

Na duidui vanua dui matanitu

Era lomavata me dua ga me sa na tu

Me nodra Tui ni Tui ka me Tui ni sautu

�Nai tukutuku ni nodra bose na Vuda ena nodra gadreva me sa na dua ga me sa tu e na i otioti ni gauna qo me na liutaki keda kece na lewei vuravura me vaka na Tui mai Bolatagane ka rogo levu tiko e na gauna qo, ia, ena qai macala malua se o cei e na tu mai na matanitu cava e vuravura e na basika cake mai kina o koya me na nodra Tui taucoko,� e kaya o Tabua.

E tukuna o Tabua na Tui e na tubu mai e na gauna e muri qo e vakatokai tiko me Tui ni sautu ka ni vutuniyau ena iyau ka rawa ni veiqaravi ena vukudra na lewei vuravura taucoko.

�Ni tukuni tiko ni Tui ni sautu esa dusia tiko vei keda ni sega ni Tui walega, e Tui ni loloma, Tui ni yau, Tui ni mata tamata kecega ka Tui ni veiliutaki vakadodonu ka dauloloma,� e kaya o Tabua.

E kuria o Tabua ni dua na qaqa ni vucu e tiko oqo e tukuna,

O Amerika sa vakataroga voli

O cei e na nona na i vakataotioti

O Ilisapeci na Ranadi dau karoni

Ena Tui tu nikua ni luvei Kinijioji

Ena duri ko Viti me i vakataotioti

�Ena gauna qo eda kila vinaka ni o Amerika e matanitu kaukauwa tiko e vuravura ka vakayaco nona sau tiko ena i valu, veitaqomaki, i lavo, yaragi kei na veika lelevu kece e rawata tu o Amerika, ia esa vakataroga tiko o koya se o cei e na nona nai otioti ni gauna qo e na bula ni noda vuravura,� e kaya o Tabua.

Ia, e tomana o Tabua ni a tukuna na vucu ni sa matata na nona Tui tiko na Ranadi o Ilisapeci ni a luvei Tui Kinijioji.

�Ena tikina e tarava esa tukuni vakamatata tu kina na yacai Viti ni na basika me na vakataotioti ni bera na nona lesu mai na noda Kalou na Dauveibuli,� e kaya o Tabua.

E kuria na turaga ni Naloto oqo ni da sa sarava ka rogoca se wilika na veika esa kaburaki koto ena parofisai sa dodonu me da na vakarautaki keda ena vuku ni tukutuku matanidavui qo.

�Vei keda na lewei Viti e sega tale ni qai vinakati na mataqali vakasama ni vakatitiqa ni sa sega ni qai kena gauna na vakatitiqa esa dodonu me da na bulataka na bula savasava kei na veilomani ni bera ni qai basika mai na gauna esa lavetaki toka ena parofisai e toqai koto e cake,� e kaya o Tabua.

Ia, e dua tale na qaqa ni vucu e koto oqo e ra e kaya,

Ma lima na mana e rau veisoliyakia

Dua e soli vei Veretania

Dua e soli vei Jamania

Dua e soli vei Amerika

Dua e soli talega vei Idia

Dua e kovea o Doketa Igaiga (Jaina)

Yaco na gauna era na suka limalima mai Vitia

Ka na Tui duadua ko Viti e na ruku ni matanisiga

�Na lawata oqo e a tukuna tiko e na nodrau gole na ciri se ko irau na vasu ni Nubu ko Cirinakaumoli kei Cirinakausabaria ki valagi e rau a kauta e lima na mana ka ra ciqoma na veimatanitu esa toqai tiko e cake na yacadra ka vakamatatataki tu ni na suka tale mai Viti na mana kece e lima qo,� e kaya o Tabua.

E tukuna na turaga ni Naloto qo ni na duri duadua na Tui kei Viti ena i otioti ni gauna qo me na veiliutaki ka ra na mai cuva ka vakarorogo mai Viti na veimatanitu lelevu era rogo tu ena noda vuravura.

�Na nodra qali lesu mai Vitia esa tu oti tu na kena parofisai vei ira na tubuda ka sa kena gauna qo me na sereki se vakayadrati keda tale nai tukutuku qo me rawa ni vakarautaki tiko na bula yadua me ciqoma na veisau e na kauta mai ko gauna,� e kaya o Tabua. 

E dua tale na qaqa ni parofisai e koto oqo era e kaya,

Na Parofita ko Aisea sa kacikaci

Na kuila ni Kalou levu me na vakarautaki

Me na raica na veimatanitu tani

Ni sa yaco oti na veiyalayalati

Mai Ijipita sara ki Kenani

O Viti sara ki Bolatagane

O vuravura ki lomalagi

�Ni ra sa tekivu kacikaci tiko na tamata ni Kalou ena nodra vakarewataka tale tiko ga na kuila ni Kalou me rawa ni ra sarava mai na veimatanitu tani eso na veika esa ra veiyalayalatitaka oti mai na noda qase me baleta na vanua o Viti me na vakanamata ka vakadeitaka tiko na i Vunau ni Kalou se na i vunau e tini,� e kaya o Tabua.

E tukuna o Tabua ni i kuri ni vucu ka tomani koto oqo e cake kaya tiko ni sa oti na lakolako mai Ijipita ki Kenani ka sa oti talega na nona mai soli o Viti ki Bolatagane ia, esa qai vo walega qo na nona semati na noda vuravura ki lomalagi vua na Kalou bula e na kena vakalesui mai vei keda na dina ni nona vosa me da muria vakavinaka.

Ia, na qaqa ni vucu e koto oqo era e kaya,

Dua na bose levu e na kacivi

Ena qai cereki nai vola vivigi

Sa na qai vakarau me wiliki

Me na qai sereki na kawa kei Viti

�Ni na dua na bose levu e na kacivi ka dodonu me da tiko kece kina na kawa i Taukei kei Viti baleta e na vakayacori kina na kena cereki nai vola vivigi kei Viti ka sa na wiliki vei keda me da rawa ni kila na cava e gadrevi me na tukuni vei keda ia, na i vola oqo esa na sereka vinaka na kawa taucoko sara e Viti kei na vei i tutu vakaturaga,� e kaya o Tabua.

E tomana o Tabua ni sa dua na gauna e dodonu me da na kidava na kawa i Taukei na gauna eda bula donuya tiko qo ka ni na tara na noda veikorokoro na veika esa wasea tiko yani qo ka me da na veilomani vakalevu ka bulataka na loloma dina era a bulataka mai na noda qase ena dua na dela ni gauna.

Ena qai tomani tale yani.

Home | Top
Nai Lalakai Online background
FIJI'S iTaukei language newspaper Nai Lalakai went online on March 2nd, 2012, as it celebrated its 50th anniversary. Nai Lalakai editor Anare Ravula said this was a major milestone being the first iTaukei newspaper in the world to go online.
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.
The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.