Na vunivalu e Naloto VILIAME RAVAI | Monday, October 16, 2017

E ratou dabe toka oqo ena dua na yavu cere na turaga ni Naloto ena koro makawa ni valu ka yacana o Dawasamu. Veitaba: VILIAME RAVAI
E ratou dabe toka oqo ena dua na yavu cere na turaga ni Naloto ena koro makawa ni valu ka yacana o Dawasamu. Veitaba: VILIAME RAVAI

Update: 10:47AM E VAKARAITAKA ko Joseva Dugucagi ni a tekivutaki na nona buli na vunivalu e Naloto ena nodra sa mai tawana na koro makawa ko Bucawai ni oti ga na kena biu mai o Nakauvadra.

�Na yacadra kece na turaga era taura mai na i tutu vaka-vunivalu e Naloto e tekivu mai vei Qoroivalu, ka mai buli oqo e Bucawai e Wainibuka,� e kaya o Dugucagi.

A qai karua ni vunivalu e Naloto o Nailevulevu.

O Nailevulevu a buli mai Nasuku, na vanua oqo e sa volekati Nasau tiko ena gauna oqo.

�Ni oti na nona sa mai takali ko Nailevulevu, a qai mai buli ko Tikoinabureveve naba I ka buli mai Nasuku ka la�ki tauyavutaka na koro makawa o Beqa,� e kaya.

E tomana na nona i tukutuku ko Dugucagi ni gauna esa mai leqa kina ko Tikoinabureveve naba I a qai mai taura toka nai tutu oqo ko Namoro naba I na matanivanua ni se gone tiko nai tikotiko vakaturaga e Beqa.

�Ena gauna sa mai leqa kina o Namoro naba I na matanivanua e a qai mai taura toka vakatawa nai tutu oqo ko Dabenaise naba I na Sauturaga ka ni se gone tiko na i tikotiko vakaturaga ena koro makawa e Beqa,� e kaya o Dugucagi.

Ia, e tomana na nona i tukutuku ko Dugucagi ni turaga oqo ko Dabenaise naba I a qai tokitaka na lewe ni yavusa Naloto mai na koro makawa o Beqa ki na koro ko Nasau ena vuku ni kena veitauvi e Beqa na mate na vukavuka.

�Ena gauna sa mai takali kina ko Dabenaise naba I, sa qai mai buli e Nasau ena 1908 me i sevu ni Tui Naloto ko Ratu Epeli Tikoinadramai naba I,� e kaya o Dugucagi.

E kuria na nona vakamacala o Dugucagi ni a qai mai sosomitaki Ratu Epeli Tikoinadramai naba I ena 1930 me buli me Tui Naloto ko Ratu Anasa Turaga na tubuna ka buli ga e Nasau.

�Ni sa mai leqa na tubuqu ko Ratu Anasa Turaga naba I sa qai mai buli ena 1937 ko Ratu Emori Titica me Tui Naloto ka buli ga e Nasau,� e kaya o Dugucagi.

E tomana o Dugucagi ni oti ko Ratu Emori Titica sa qai mai buli ko Ratu Filimoni Tikoinabureveve naba II ena 1959 ka buli ga e Nasau.

�Nai otioti ni Tui Naloto ka buli ga e Nasau koro ko Ratu Epeli Tikonadramai naba II ena 1993 ni oti na nona sa mai leqa ko Ratu Filimoni Tikoinabureveve,� e kaya o Dugucagi.

E tukuna o Dugucagi ni gauna sa mai takali ki na ko Ratu Epeli Tikoinadramai naba II sa qai mai lala toka na i tutu vaka Tui Naloto e Nasau. Ia, e kuria ko Ratu Epeli Tikoinadramai naba I e nona i tikotiko ko Nailagotabua e Nasau.

E talanoataka talega ko Dugucagi ni otioti ni turaga me gunu ena i tutu vakavunivalu e Naveicovatu ko Ratu Seremanu ena 1929 ka lala tiko mai nai dabedabe vaka-vunivalu me yacova na 2016 ena koro ko Naveicovatu.

�Nai otioti ni gunu vaka-vunivalu e Naivicula ko Ratu Pailato Cavasiga ena 1956 ka sega ni qai buli tale e dua ni oti na nona sa mai takali, ia ni yacova mai na 2015 a qai mai buli tale ko Ratu Sakiusa Verebasaga me Tui Naloto e Naivicula� e kaya o Dugucagi.

E kuria na nona i tukutuku o Dugucagi ni otioti ni gunu vakavunivalu ko Ratu Epeli tikoinadramai ena 1993 ka sega ni qai buli tale e dua me yacova mai na 2016.

�Na veivagunuvi ni veibuli vakavunivalu ka vakayacori vei Qoroivalu me yacovi Tikoinadramai naba II, era a vakaitavi kina na yavusa Tokaimalo/Namoa, yavusa Rara/Namatabalei kei na yavusa Ulunivuaka/Daviko/Colata,� e kaya o Dugucagi.

E kuria o Dugucagi e veitiki na kedra uma qele ka sai vakaidinadina bula ni ra tiko vata mai na yavutu ko Naloto ena bati ni uciwai na Wainibuka ka yacovi Nasau sa nodra koro tiko e daidai.

Ia, e kuria o Dugucagi ni i balebale ni koro ko Nasau sai koya na nona koro na sau kei Naloto.

Home | Top
Nai Lalakai Online background
FIJI'S iTaukei language newspaper Nai Lalakai went online on March 2nd, 2012, as it celebrated its 50th anniversary. Nai Lalakai editor Anare Ravula said this was a major milestone being the first iTaukei newspaper in the world to go online.
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.
The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.