Volavola vaka-Iperiu Viliame Ravai | Monday, November 27, 2017

Update: 10:39AM ENA macawa sa oti eda sa mai kila kina ni a vakayacori mai Nakauvadra nai valu ni lotu ena nona sa vinakati o Degei me sa qaravi me vaka na Kalou, ka sa vakayaco nona sau me lewa na veika kece ka vakavuna talega na nona la�ki taura mai vakaukauwa na i vakayadra (Turukawa) ka sega ni bau kerea vei rau na veitacini ka rau vasu ni Nubu.

Oya na vu ni valu mai Nakauvadra, e sega ni valu ni toa me vaka eda sa dau vakadewataka tu nikua, e i valu ni lotu.

Ia, ena macawa oqo e kuria o Keni Vale na nona i tukutuku mai na yavusa Koroivabeka ena nodra sa mai vakatawana na veitokaitua kei Navosa e vitu na yavusa era qai mai buli yavu ka ra veiyala qele ena colo kei Navosa oya ko Nareba, Emalu, Naviaraki, Vusu, Rakavidi Navuakoro, Korovabeka kei Sayake.

�Ena gauna era sa raica ni sa tekivu me ra butu vanua talega mai kina na vuvale era qai muri mai era sa qai vakanadakuya na nodra yavu ka ra dui gole yani kina veiyasai Viti ia era sa vakatoka tu na nodra yavu levu me ko Loboya ka kena i balebale, �vakanadaku ka ra dui gole yani ena veiyasai Viti nikua,� e kaya o Vale.

E kuria na nona i tukutuku na turaga qo ni nodra veigoleyaki na veiyavusa kece oqo, ko Emalu e la�ki yaco sara ki Wainimala, Naitasiri nikua ia ko iratou na kai Naviaraki e ratou sa la�ki tiko sara mai Namosi nikua.

�Na yavusa Rakavidi era sa tiko mai Nadroga nikua ka ra sa kai Tabanivono tiko ena gauna qo kei ira na wekaqu na kai Vusu era sa tiko sara mai Namatakula nikua,� e kaya o Vale.

E tukuna talega ni o ira na veiyavusa qo era sa biuta tu ga mai na kedra dui qele kei na nodra yavu e Navosa ka ra sa dui gole yani. Ia esa qai vo tikoga ena loma ni vanua kei Navosa na yavusa ko Navuakoro, na yavusa Burekula, yavusa Koroivabeka kei na so na i wase ni yavusa Rakavidi.

�E levu na ka levu ka veivakalolomataki era mai sotava na veiyavusa ka ra tawa vanua taumada e Navosa ena kena wasei na kedra qele ka boro damudamu eso vei ira ka vaka kina na yavu cere ko Loboya e boro damudamu talega ka ra volai ni ra sa kawa boko, ia eso era sa volai ravi tale kina so na i tokatoka vei ira na qai tawa vanua yani e muri sara,� e kaya o Vale.

E kuria o Vale ni vakila tiko na nona yavusa ka ra sa la�ki vola ravitaka tu ka boro damudamu na nona yavu levu o Loboya ni sa gauna va-Kalou qo ka sa kena gauna me na vakaraitaka kina vakadodonu na veivakalolomataki levu ni mata ni peni ka toqai kina na vukici ni vola ena kena tabonaki na dina.

�Oya saraga na vuna e mai sogoti kina na i yau bula ena loma ni vanua ena vatu sogo ka sa talanotaki oti yani ena vica na yabaki sa oti,� e kaya o Vale.

E semata tiko na nona i tukutuku o Keni kei na veivaluvaluti mai Nakauvadra oya e sala muri ira tiko mai na veiyavusa era a maroroya mai nai vunau na vere me yacova na nodra mai dui biubiu ni sa basika na gauna ni veiliutaki nei Bolatagane me yacova mai na gauna nei Ratu Sukuna me wasea kina na qele kei Viti.

�Keimami sega ni okati na maroroya nai vunau ni Kalou kei na nona lotu ni muri keimami voli na meca ena veivanua keimami la�ki tiko kina,� e kaya o Vale.

E kuria o Vale ni i vakadinadina levu era a vinakata me ra mai vakasesei keda na vulagi era muri mai oya ni ra sa mai raica ka vakabauta nai vakadinadina levu ni da cilivi ka kena i balebale eda sa rarama rawa tiko na sore ni kau eda tiko e Viti.

�Oya na vosa ni yalayala ni Kalou me nona i vakatakilakila ka nona veiyalayalati vei Eparama me cilivi o koya kei na nona kawa,� e kaya o Vale.

E kuria na turaga ni Tavalala (tokaitua) qo ni oya ga nai vakadinadina levu ni da kawa ka vuvale vaka Jiu eda tiko oqo e Viti ka sega ni qai dua tale na kena vakatitiqa se veiba. Nai kuri ni talanoa oqo ena macawa mai oqo, eda na qai  kila kina na noda i sema, na Kalou dina e dodonu me qarava o Viti kei na kena siga vakatabakidua ga e dodonu me qaravi kina ka sega tale ni dua na ka e vakayacori kina kei na nona i vunau ka wasei rua tiko na noda lomana na Kalou kei na noda lomana na tamata se wekada.

Home | Top
Nai Lalakai Online background
FIJI'S iTaukei language newspaper Nai Lalakai went online on March 2nd, 2012, as it celebrated its 50th anniversary. Nai Lalakai editor Anare Ravula said this was a major milestone being the first iTaukei newspaper in the world to go online.
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.
The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.