Mai Drevekai ki Nakauvadra VILIAME RAVAI | Monday, December 4, 2017

ESA koto oqo e ra na i kuri ni itukutuku nei Peni Tabua Tamanivalu na turaga ni Naloto ka dau veivakananumi tiko vei keda ena veimacawa, ni wiliwili sara yani.

E vakaraitaka ko Peni Tabua ni veika e dau wasea tiko vei keda ena veimacawa, e nodra i tukutuku na qase ka ra sa raica oti tu mai ena nodra dela ni gauna ni bera na nodra kacivi yani.

E kuria o Tabua ni veitukutuku oya se parofisai e dua gona e koto oqo e ra e tukuna,

Sa maroroi rawa eke na kawa digitaki

Tukutuku ni kawa digitaki me sa na dolavi

Ai lakolako ni yali balavu me vakacavari

Sa o Viti lomani na vanua e parofisaitaki

?Eda kawa digitaki eda tiko oqo ena vanua lomani o Viti me vaka e cauraka na vucu e toqai koto e cake ka sa kena gauna qo me sa na dolavi tiko yani vei keda me da na kila,? e kaya o Tabua.

E kuria na turaga ni Naloto oqo ni dua na gauna balavu na nona sa mai sega tu ni kilai na kawa digitaki e Viti ka sa cavuta sara tikoga na yacai Viti ni oqo na vanua e a parofisaitaki.

?E dodonu vei keda na lewei Viti meda vakavinavinakataka na noda Kalou levu na Dauveibuli ni tikoga na nona digitaki ena i otioti ni gauna qo ka ra susugi ka maroroi voli e Viti,? e kaya o Tabua.

E kuria o koya ni cava sara mada na vuna e mai digitaka tu kina na Kalou na vanua o Viti me mai maroroi tiko kina na kawa digitaki.

Ia, nai kuri ni qaqa ni lele ni vanua se lawata e koto oqo e ra e tukuna,

Nomu vunitaki mai na mata i vuravura

Mo maroroi mai na meca tabu vakasuka

Oqori nai tuvatuva nei Jiova ni Lewe Vuqa

Ni na rokovi kina na Kalou ena i otioti ni gauna

?Na vuni kena mai vakatikori e Viti na kawa digitaki ena vuku ni kena gadrevi me vunitaki e vuravura ka me kakua ni kilai ni tiko na meca ena sasaga tiko me na vakarusa se vakawabokotaka na kawa digitaki qo ni Kalou,? e kaya o Tabua.

E kuria o Tabua ni oya na nona i tuvatuva na Kalou sai Jiova na nona veimaroroi ena kawa digitaki ena vuku ni o ira na kawa digitaki qo era na tucake ena gauna qo me ra na tutaka na nona savasava na Kalou kei na veika dina taucoko e kilai kina kei na nona qaravi ka vaka kina na siga e dodonu me na qaravi kina me rawa ni kilai e vuravura na Kalou.

?Na i vakarau ni qaravi Kalou ena vakayacori ena i otioti ni gauna qo ena laurai saraga ena noda vanua lomani o Viti nai vakarau ni nona rokovi ka qaravi me na lagiti tiko kina mai vua na kawa digitaki e Viti me rawa ni vakamurimuri Viti o vuravura,? e kaya o Tabua.

Nai kuri ni lawata e toqai oqo e ra e kaya,

Matanitu kei na lotu vaka Roma rau veivukei ka lewa vata

Buli na lawa me bokoci na siga makawa ni lotu taumada

Me veisosomitaki nai matai ni siga e loma ni macawa

Sa i ulubale walega me siga ni tucake tale ni noda Turaga

?E tukuni tiko oqo ni dua na matanitu kei na dua na lotu ka tukuni tiko ni lotu vaka Roma e rau veivukei ka lewa vata talega ena dua na i naki,? e kaya o Tabua.

E kuria o Tabua ni rau a bulia e dua na lawa se dua na i tovo ni bula me bokoci na i vakarau kei na siga makawa ni lotu taumada se na siga e dau qaravi dina kina na Kalou mai vei ira na noda qase ena veigauna sa oti.

?E dua na i tukutuku e dodonu me da na kauwai kina na kawa i Taukei qo ni sa laurai eke ni dua na veisau a mai vakayacori ena  rua nai to ka rau sa duavata qo ena kena a veisautaki na siga ni kena dau qaravi vakatabakidua ga kina na noda Kalou,? e kaya o Tabua.

E tomana na nona i tukutuku o Tabua ni a qai tokitaki na siga ka dau qaravi kina e liu na Kalou ka a digia ga o koya me dau qaravi kina, me sa tokitaki ena lewa vakatamata kina i matai ni siga ena loma ni macawa.

?E levu vei keda na kawa i Taukei ka sa matata vei keda ena i tukutuku oqo ni da kawa digitaki eda sa mai vakamuria na veisau oqo ena vuku ni dua nai ulubale sa vakabibitaki tiko ni a tucake tale kina na noda Turaga ena i matai ni siga oqo ka sa dodonu me da na qaravi koya kina,? e kaya o Tabua.

E kuira ni sa dodonu meda na kauwai vakalevu kina na kawa i Taukei de dua oqo na vuni noda bera tiko kina vakalevu ena noda vakamuria tu e dua na i tuvatuva e cala sara tu ga vakasigalevu.

?Ni o ira na noda qase e tu na i vakadinadina ena nodra qarava na Kalou ka sa vakatabakidua ga na siga oya me na dauqaravi kina ni sa kaya oti tu ena nona i vunau,? e kaya o Tabua.

E tomana o koya ni oqo e dua na vuli levu vei keda na kawa i Taukei me da sa vakavinakataka na vakadodonutaka vakatamata yadua tabu saka yani na noda ivakarau ni rokova na Kalou kei na siga e qaravi kina me rawa ni sotavi kina e tolu na ka lelevu e vakayacora tiko o koya ena siga ka sa guilecavi tiko qo.

?Ni sa vakaraitaka oti tiko na Kalou ni da kawa digitaki ka sa dodonu kina vei keda me da vakamuria na Kalou ena nona veidigitaki,? e kaya o Tabua.

Ia, na i tukutuku e toqai e ra e kaya,

Sa na rika tubu na Laione damu ki na liga ni Kalou bula

Me taura lesu na mana, na dina, na sau kei Viti o na ulumatua

Oqo na ki me dolava nai yau kei Viti e ruku i vuravura

Ni sa muria nai vunau o Viti ka qarava na Kalou bula

?Na veika e tukuni tiko e cake e salavata tiko ga mai kei na veivutuni ena noda suka lesu tale kina veika e dina ka dodonu me da cakava ena sala ni noda qarava na noda Kalou ka ni ra sa vakayacora oti mai na noda qase,? e kaya o Tabua.

E kaya ni mana kei an sau esa tu rawa tu ka me na ki tiko ni kena dolavi na i yau bula kei Viti ka sa levu ka matua tu ena gauna qo ka waraka wale tu ga na noda vakalesui tale na kawa i Taukei kei na veika e dina, dodonu ka savasava.

?Na gauna ga e muria donu kina na i vunau o Viti ka qarava tale na Kalou bula esa na sega ni taqei rawa na kalougata levu esa vakadavora oti na Kalou ena i matai ni gauna,? e kaya o Tabua.

Ena qai tomani tale yani.

Home | Top
Nai Lalakai Online background
FIJI'S iTaukei language newspaper Nai Lalakai went online on March 2nd, 2012, as it celebrated its 50th anniversary. Nai Lalakai editor Anare Ravula said this was a major milestone being the first iTaukei newspaper in the world to go online.
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.
The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.