Mai Drevekai ki Nakauvadra | Monday, January 15, 2018

ESA koto oqo nai kuri ni tukutuku nei Peni Tabua Tamanivalu na turaga ni Naloto ka veivakananumi tiko vei keda ena vei macawa, ni wiliwili sara yani

E vakaraitaka ko Peni Tabua ni da kalougata vakalevu na kawa i Taukei eda bula donuya na i taba gauna qo ni da na sarava sara tu vakasigalevu na veiraravui e rau cakava tiko na vuni ca na tevoro kei na Kalou bula na Dauveibuli.

?Eda mai kalougata na i taba tamata eda bula donuya na gauna qo ni da na vakadinadinataka ka sarava ena matada votu na vanua e sasaga tiko kina na meca me tavuloni keda ka coriti keda me da na gole tani mai na dina ni nona vosa na Kalou,? e kaya o Tabua.

E tomana e na nona i tukutuku o Tabua ni laveta tiko mai e na na Vunau ni Kalou se na i Vunau e Tini ka sa vakadinadinataka oti tu o vuravura na kaukauwa kei na kena mana.

E kuria o Tabua ni nona i vunau na Kalou nai tekitekivu ni lawa levu ka ra a buli buli lawa kina na veimatanitu kece e vuravura, ia vei keda na lewei Viti eda sa sarava tale tikoga e levu na lawa esa buli ena loma ni lawa me da na vakatulewataki kina.

?Me?u vakamatatataka vei keda ni rua ga na Vuni Lawa levu ena i otioti ni gauna qo, oya na lawa ni Kalou bula kei na lawa ni tevoro o Setani ka sa dodonu mo na digidigi kina vakayalomatua vakabibi vei kemuni nai taba tamata ni bula donuya na gauna qo,? e kaya o Tabua.

E vakaraitaka na turaga ni Naloto qo ni sa levu e na noda vanua na lotu ka vica vata na vei mata lotu era sa tiko ena noda vanua ia, na tubu ni basu lawa esa ka vakaitamera dina e na veisiga.

?Oya e dua na i vakaraitaki ni leqa ka dodonu me na walia na yavu ni bula sai koya na vuvale ni bera ni qai gole yani e tuba ki vei ira na mataveiwekani, na Tokatoka, Mataqali, Yavusa, Koro, Lotu kei na vei matasoqosoqo tale eso,? e kaya o Tabua.

?Na vuna levu duadua e tubu tiko kina na basu lawa sai koya na nodra sega ni dei vinaka tiko na yavu ni noda bula sai koya na vuvale me na liu tiko e na vei gauna kece.

E vuqa na gauna era sa dau vakaweleweletaki tu na luveda ka sega soti ni ra kauwaitaki tu,? e kaya o Tabua.

E kaya ni qai yaco mai na gauna me da vinakata me ra sa vakavulici, ia na yabaki ni nodra bula esa tiko e cake, ka sa dua na sasaga dredre me ra tuberi.

?Oya na veika e dodonu me da rai tiko kina ena gauna qo ena noda qarauna na noda i vosavosa, ni ra tiko na luveda, na mataqali veitalanoa e dodonu me ra rogoca e na loma ni vuvale, kei na i tovo e sulumaki tiko kina o ikeda nai liuliu ni vuvale,? e kaya o Tabua.

E tukuna o Tabua ni levu na gauna na nona malumalumu e dua na luveda me yacova sara na nona la?ki vakacalaka ena dua na vanua ka coko e na lawa, e dodonu ga me da na liaci keda kina na i tubutubu ni lailai tiko na noda gauna kei ira na luveda e vale.

?Au kerei kemuni na i tubutubu ni sa dodonu mo ni na qaqarauni ena nodra tuberi na luveda ena yavu ni bula ka a soli taumada vei rau na Vuda mai na i vakatekivu ni buli na vuravura ka a mai bulataka tale na tubuda o Eparama,? e kaya o Tabua.

E kuria o Tabua ni levu na gauna vei keda na tama eda sa dau vakacolati ira ga na tina ena nodra tuberi na luveda ka sa kerei kina na noda veitokoni vei ira ena yasa kecega ni bula.

?E na gauna qo ena levu ni nodra kucuvi na luveda yalewa, e levu na kena vosa e rogo e na taudaku ni vakacalaka ka tukuni ni leqa nai sulusulu, ni yalewa siosio beka, ni levu na veimurimuri, ni levu na kana mariwana kei na vuqa tale na i tukutuku e dau tau ena daku ni sa yaco oti na leqa,? e kaya o Tabua.

Ia, e tomana o Tabua, ni sa dodonu ga me da lesu ki na yavu ni bula sa i koya na i Vunau ni Kalou ka dodonu me da na vakavulici ira tiko kina na luveda ena gauna qo.

?Na levu ni veimataqali lawa eda sa vakalawataki kina na lewenivanua, ia vei keda nai tubutubu me da na ravi tiko vakagumatua ena lawa levu ni Kalou ka me rawa kina ni da na sabaya tiko na meca e rawa ni vakabobulataka na noda bula kei na nodra vakatotogani na luveda,? e kaya o Tabua.

E kuria o Tabua ni sa basika tiko na kaukauwa ni dodonu ni gone, ena kena sa tabu na nodra vakanakuitataki, ia nai Vunau ni Kalou e matata tu na nodra vakavulici na gone e na i kuita. E kuria ni rau sa veisaqasaqa na lawa e rua oqo, e dua e laveta na nona dodonu na gone, ka sa bera madaga ni matua vinaka me rawa ni vakatulewataki koya vakai koya, kei na lawa ni Kalou me na vakavulici e na kuita mai vei rau na nona i tubutubu, se qasenivuli.

?Ni da raica na tikina oqo e dodonu me da na laveta tiko ga na nona i Vunau na Kalou ka vakaraitaki ena vosa matau vei ira na luveda ni oqo na dodonu me na vakayacori vei koya ke vaka e cala, ka?u vakabauta ni na ciqoma na gone na nona vakavulici,? e kaya o Tabua.

E tukuna na turaga ni Naloto qo, ni o  keda nai tubutubu esa dodonu vei keda me da na qaqarauni tiko ena veika era sotava ka vulica na gone ena gauna ni nodra veimaliwai ka sega ni dodonu me ra na biu taudua tiko ena levu na gauna ka ni ra sa bula donuya e dua na gauna esa kaukauwa sara tiko kina na i vakatagedegede cecere ni veika vakalivaliva, kei na biau ni mona livaliva ena kena veimataqali ka saravi ena duidui na i yaloyalo ka rawa ni ra kuitaki kina na luveda ka da rawa talega ni kuitaki keda.

Ena qai tomani tale yani.

Home | Top
Nai Lalakai Online background
FIJI'S iTaukei language newspaper Nai Lalakai went online on March 2nd, 2012, as it celebrated its 50th anniversary. Nai Lalakai editor Anare Ravula said this was a major milestone being the first iTaukei newspaper in the world to go online.
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.
The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.