Mai Drevekai ki Nakauvadra VILIAME RAVAI | Monday, January 22, 2018

Update: 11:18AM ESA koto oqo e ra na i kuri ni itukutuku nei Peni Tabua Tamanivalu na turaga ni Naloto ka dau veivakananumi tiko vei keda ena veimacawa, ni wiliwili sara yani.

E tukuna o Peni Tabua sa dua na ka na levu ni veimataqali lotu era sa basika tu e na noda vanua o Viti nikua ka sa i koya sara ga oqo esa i vakatatao tiko ni ka vinaka kei na nona veivakalougatataki na Kalou e na noda vanua.

�Oqo na vuna esa berabera tiko kina na nona veivuke na Kalou vei Viti e na vuku ni veimataqali lotu ka la�ki yacova sara na qaravi kalou matakau kei na vakatevoro,� e kaya o Tabua. Na vucu oya e koto oqo era-

O Rokotuicolo sa tekicuva

Na i vola vivigi e sa ucuna

E tevuka i na teveli kula

Vosa ni vola e sa tukuna

Dua bau na lotu me da taura

Sa vacava o Viti nikua

Ia, e na macawa oqo e vakaraitaka o Tabua ena nona sa na sereka na yavusa levu e tinikarua ena nona na vakabasikataki koya na Ulumatua se o koya na Tui Viti se Tui Ra ka tukuna tiko na vucu ena vica na drau na yabaki sa oti.

Kuria ka kaya o Tabua ena loma ni yavusa Isireli e tinikarua e vitu vinaka na yavusa mai na veitacini lewe tinikarua qo era vakaitikotiko qo e na noda vanua o Viti me vaka e vosa tiko kina na vucu.

�Na yaca ni noda vanua e kilai sara e na gauna makawa me o Vitu se o Ra ka sa qai mai Viti e na gauna qo ena kena vunitaki tikoga na dina ni tukutuku ni veitacini e vitu e tiko e Viti mai na lewe tinikarua,� e kaya o Tabua.

E tukuna o Tabua ena noda vanua e liu e kilai ga e na yaca na Ra, ia, era tiko e na gauna qo na yavusa Ra se kedra i cavuti na Tui Ra ka dodonu mera na veitalanoa se ra vakatusa kawa me rawa ni kilai o koya e ulumatua e na vuvale qo.

�Na Ra talega se �R� e na vosa vaka Iperiu makawa e tukuni me uluda se qavokavoka ka rau veisemati vinaka sara tikoga kei na i balebale ni Ra e tiko yani vei keda e na noda vanua ka ni da dau kacivi ira na yasana o Ra me ko Uluda,� e kaya o Tabua.

�Oya eso na ka e laurai ni matata vinaka tiko kina ni da Iperiu ko i keda na mai tawani Viti ka veisemati vinaka tiko kei na vucu e na nodra vakayagataki na kawa ni Bete mera dau parofisai e na veivakayagataki ni yalo ni Kalou mai na gauna oya me yacova mai nikua,� e kaya na turaga ni Naloto qo.

Na vucu e koto oqo era

Na yavusa levu e tinikarua

Ni sa na kabi vata o Viti kei vuravura

E lima e nodra e vitu eda na taura

Sa yaca tu e liu ni noda vanua

Sa qai mai Viti e na gauna nikua

E liu o Vitu se o Ra era dau cavuta

E tomana e na nona sereka na vucu o Tabua ni tukuna ni 7 talega na i taba vuravura, ka da sema vinaka kina o i keda na kawa i Taukei e Viti ena noda dau vakatamata tale tikoga ka semati vata tikoga mai e na vitu ni oya na naba ni Kalou bula ka tini sara e na rakavi lewe ya vitu eda dau vakaraitaki kina keda kina na kawa i Taukei e na loma ni rara ni qito.

E koto oqo era na qaqa ni vucu qo-

E 7 talega nai taba vuravura

E tu e Ra eda dau butuka

E vakatokai ko Buluvakarua

Nida na mate eda na curuma

Sai naki ni bulu ni tamata yadua

Eda sema tale vei ira na tubuda

E tukuna tale tikoga e dua na qaqa ni vucu ni dodonu o Viti me na vakanamata se me na lesu ga kina dua ga na lotu na kawa tamata tabu yani e bula tiko e na gauna qo e na noda vanua o Viti.

�O ira na noda qase era Iperiu ka ra masuta na yaca ni Kalou dina era sa mai vakatanitaka na yago vulavula se ko ira na kai valagi ka ra qai vakadewataka ena yaca vavavalagi ka vaka ki na ena nodra sa mai veisautaka nai vakarau ni nona qaravi na Kalou levu qo na dauveibuli,� e kaya o Tabua.

E tukuna o Tabua ni sa dodonu vei keda na lewe ni vanua o Viti me da lesu tale e na ka dina ka me da kakua ni mai coriti tu e na veimataqali lotu ka sa mai vakalusia sara vakalevu na gauna ena vuku ni siga e qaravi kina na Kalou esa mai tokitaki tu kina dua tale na siga ka sa veicalati kina na ka kecega.

E kuria ni sa dodonu me da lialiaci na cava na vuna esa qai levu tikoga mai kina na dinau ni lotu, levu na kucu, levu na butako, levu na ka ca kecega.

�Na vuna levu duadua ni da sa vakatanitaka na i vakarau ni noda qarava na Kalou ka da sa vakatavuvulitaka na lawa vakatamata me noda Yavu ni Vakavulewa ka sa biu vakatikitiki na yavu dina sai koya nai Vunau ni Kalou ka a soli taumada vei Mosese, ni oqo ga na yavu ni vakavulewa levu duadua kei vuravura ka dodonu me muria tiko o Viti ena gauna qo,� e kaya o Tabua.

E tukuna o Tabua ni sa levu na i vola era sa lavetaka nai tukutuku dina ni vosa ni Kalou ka ra sa mai vakaikuritaka ka ra vakayalia talega eso nai tukutuku dina ka sa mai vakavuvuli tiko ena gauna qo e na veimatalotu ena noda vanua ka biu tu vakatikitiki na vosa dina ka ra a vakayagataka taumada na tubuda me tekivu mai vei Eparama. Ia, na vucu e koto oqo era e dusia tiko na lotu kei na kena ka e gadrevi-

Dua bau ga na lotu ena qai vakabau

Sai koya qori na noqu o au

Na lotu ni vuravura me ra qeavu

Ena kama yavu na kena i Vola Tabu

Na i tukutuku ni vucu e tiko e cake e na qai sereka ga mai na gauna ka me da na qai sarava ka digidigi sara kina vakayalomatua ke sa vaka kina.

Ena qai tomani tale yani.

Home | Top
Nai Lalakai Online background
FIJI'S iTaukei language newspaper Nai Lalakai went online on March 2nd, 2012, as it celebrated its 50th anniversary. Nai Lalakai editor Anare Ravula said this was a major milestone being the first iTaukei newspaper in the world to go online.
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.
The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.